W Puńsku i okolicach zebrano liczne materiały historyczne, które stanowią świadectwo litewskiego dziedzictwa kulturowego.

Szczególne znaczenie dla regionu mają: kościół w Puńsku oraz w Smolanach, Muzeum Etnograficzne, skansen, Galeria Starej Plebanii w Puńsku.

We wsi Kompocie (kilka kilometrów od Puńska, przy asfaltowej drodze) stoi pomnik poświęcony restytucji niepodległości Litwy w dniu 11.03.1990 r. Jest to potężny kamień z metalowym krzyżem. Otacza go “Dąbrowa wolności”. Wśród drzewek, tuż przy pomniku zasadzono również dąb poświęcony pamięci Jana Pawła II.

W Krejwianach (kilka kilometrów od Puńska, na rozstaju dróg) stoi pomnik z granitowego głazu wzniesiony na cześć nosiciela (knygnešys) litewskich książek z Małej Litwy. Był nim Povilas Matulevičius, który ofiarnie eksportował książki i czasopisma w czasach, gdy istniał zakaz druku czcionką łacińską (1864-1904).

Cmentarze ewangelickie znajdują się we wsi Poluńce, przy drodze Puńsk-Sejny oraz w Puńsku przy ul. Nowej.

Cmentarz żydowski (0,66 ha) znajduje się w Puńsku (tuż przy drodze do wsi Romaniuki). Otacza go betonowy parkan. Nagrobki są skierowane ku wschodowi, a zapisy są po zachodniej stronie.

W Puńsku (na końcu ul. Norkusa) znajduje się kaplica w nowym cmentarzu parafialnym w Puńsku ufundowana przez ks. prob. Simanas Norkus. Są tu oryginalne nagrobki cmentarne. Na starym cmentarzu parafialnym w Puńsku (przy Domu Kultury w Puńsku, ul. 11 Marca) jest zabytkowa kaplica z XIX w., kilka nagrobków, kamienne ogrodzenie. Od strony jeziora Punia stoi pomnik, upamiętniający tenże cmentarz.

Przed kościołem w Puńsku, po lewej stronie stoi kapliczka przydrożna poświęcona bojownikom za wolność w 1944-55 r., poległym na terenie Suwalszczyzny.

Przed Urzędem Gminy w Puńsku, ul. Mickiewicza 23 jest ustawiony pomnik dla upamiętnienia 400-lecia parafii Puńsk 1597-1997.

Przy ul. 11 Marca 17 w Puńsku znajduje się nowy, okazały gmach Domu Kultury Litewskiej uroczyście oddany do użytku w 2004 r. w obecności premierów Polski i Litwy.

W Trakiszkach znajduje się dworzec kolejowy - ciekawy stary budynek drewniany stacji, wybudowany w stylu rosyjskim, ozdobiony stylizowanymi listwami nadokiennymi i gankiem. Stacja kolejowa w Trakiszkach została wybudowana jako element linii kolei zaniemeńskiej budowanej w latach 1896-1898.

Ponadto, na terenie Puńska i okolic można napotkać dużo przydrożnych krzyży i kapliczek, zadbanych gospodarstw z pięknymi przydomowymi ogródkami pełnymi kolorowych kwiatów, ozdobnych przystanków autobusowych i drogowskazów (m.in. we wsiach Kompocie i Przystawańce).

(tekst: Bożena Bobin)